Statik Dengelemeyi (Tek Düzlem Dengeleme) Anlama
Tanım: Statik Dengeleme Nedir?
Statik dengeleme rotor dengelemenin en basit şeklidir. Bu, rotorun statik dengesizlik, bir rotorun kütle merkezinin dönme ekseninden kaydığı ve tek bir "ağır nokta" oluşturduğu bir durumdur. Bu tür bir dengeleme, teoride, rotor hareketsizken (statik olarak) gerçekleştirilebilir. Tamamen statik dengesizliğe sahip bir rotor, sürtünmesiz bir yüzeye (bıçak sırtı gibi) yerleştirilseydi, ağır nokta yerçekimi nedeniyle en alçak noktaya yerleşene kadar dönerdi.
Statik dengeleme, bir düzeltme yapmayı içerir tek uçak Bu ağır noktayı dengelemek için, kütle merkezini dönüş merkezine geri getirmek üzere ağır noktanın 180° karşısına tek bir ağırlık yerleştirilir.
Statik Dengesizlik ve Dinamik Dengesizlik
Statik dengesizlik, dönme merkezinden radyal olarak dışa doğru etki eden bir merkezkaç kuvveti oluşturduğu için "kuvvet dengesizliği" olarak da bilinir. Ancak, herhangi bir "çift" veya sallanma hareketi oluşturmaz. Bu, dinamik dengesizlik, hem kuvvet hem de çift dengesizliğinin birleşimidir ve tamamen çözülmesi için en az iki düzlemde düzeltme gerektirir. Bir rotor mükemmel statik dengeye sahip olabilir, ancak yine de dönerken şiddetli titreşime neden olacak önemli bir çift dengesizliğine sahip olabilir.
Statik Dengeleme Ne Zaman Yeterlidir?
Statik dengeleme, yalnızca belirli bir rotor sınıfı için uygun ve yeterli bir yöntemdir. Genellikle, eksenel uzunluğun çapa kıyasla çok küçük olduğu çok dar veya disk şeklindeki bileşenler için kullanılır. Bu tip rotorlarda, önemli bir çift dengesizliğinin olması olası değildir.
Tek düzlemli statik dengelemenin genellikle yeterli olduğu rotorların yaygın örnekleri şunlardır:
- Taşlama taşları
- Otomotiv jantları ve lastikleri
- Tek, dar fan veya üfleyici tekerlekler
- Volanlar
- Kasnaklar ve makaralar
Önemli bir uzunluğa sahip herhangi bir rotor için (örneğin, bir motor armatürü, çok kademeli bir pompa veya uzun bir şaft), statik dengeleme tek başına yeterli değildir ve di̇nami̇k dengeleme gereklidir.
Statik Dengeleme Yöntemleri
1. Bıçak Sırtı Dengeleme
Bu, klasik, dönmeyen yöntemdir. Rotor, paralel, düz ve düşük sürtünmeli bir çift bıçak ağzı üzerine yerleştirilir. Rotor, en ağır noktası altta kalana kadar döner. Ardından, rotor yuvarlanmadan herhangi bir konumda kalabilene kadar üste (180° ters) geçici bir ağırlık eklenir. Bu ağırlık daha sonra kalıcı hale getirilir.
2. Dikey Dengeleme Makinesi
Modern statik balanslama genellikle dikey bir balans makinesinde yapılır. Rotor (örneğin bir volan veya lastik), kuvvet sensörleriyle desteklenen yatay bir plaka üzerine yerleştirilir. Makine rotoru düşük bir hızda döndürür ve sensörler balanssızlık kuvvetinin yönünü ve büyüklüğünü ölçerek gerekli düzeltmeyi bir ekranda görüntüler.
3. Tek Düzlemli Alan Dengeleme (Balanset-1A)
Statik (tek düzlemli) balanslama, taşınabilir bir balanslama sistemi kullanılarak monte edilmiş bir makine üzerinde de gerçekleştirilebilir. ile Balanset-1A, “Tek düzlemde dengeleme (“statik”)” modu rotor hızını (RPM) ve 1x titreşim (RMS değeri ve faz). “Run #0” ve “Run #1” ölçümlerine dayanarak, yazılım otomatik olarak yığın ve kurulum açısı rotorun dengesizliğini azaltmak için gereken düzeltici ağırlık.
Dengeleme sonuçları bir arşive kaydedilir ve tamamlandıktan sonra yerleşik rapor düzenleyicide bir dengeleme raporu oluşturulabilir, düzenlenebilir ve yazdırılabilir.

Balanset-1A programında tek düzlemli dengeleme nasıl gerçekleştirilir?
- Sensörleri kurun ve sistemi bağlayın. Titreşim sensörünü seçilen ölçüm noktasına kurun ve cihaza bağlayın. Faz sensörünü (takometre) takın, rotora yansıtıcı bant uygulayın ve cihazı bir Windows dizüstü bilgisayara bağlayın.
- Tek Düzlemli Dengeleme modunu başlatın. Ana işletim penceresinde “Tek düzlem” modunu seçin ve dengeleme modunu başlatın. Program tek düzlemli dengeleme arşiv penceresini açacaktır.
- Bir arşiv kaydı oluşturun. Rotor adını, kurulum yerini, toleransları (titreşim ve artık dengesizlik) ve tarihi girin. Yazılım, grafiklerin ve rapor dosyalarının kaydedileceği bir arşiv klasörü oluşturacaktır.
- “Dengeleme ayarları ”nda dengeleme parametrelerini ayarlayın.
- Etki katsayısı: “Yeni Rotor” (kalibre etmek için iki çalıştırma) veya “Kayıtlı katsayı” seçin. (kayıtlı etki katsayıları ile aynı tip makine için tek çalıştırma).
- Deneme ağırlığı kütlesi: “Gramm” veya “Yüzde ”yi seçin. Daha sonra “Kaydedilmiş katsayı” modunu kullanmayı planlıyorsanız, deneme ağırlığı kütlesini gram olarak girin (terazide tartın).
- Ağırlık Bağlama Yöntemi: “Circum” (çevre üzerinde herhangi bir açı) veya “Fixed position” (sabit delikler/bıçaklar/pozisyonlar; pozisyon sayısını girin) seçin.
- Kütle montaj yarıçapı: deneme ve düzeltme ağırlıklarını monte etmek için kullanılan yarıçapı girin.
- Deneme ağırlığını Plane1'de bırakın: Bunu yalnızca işlem sırasında deneme ağırlığını kaldıramıyorsanız etkinleştirin.
- #0'ı çalıştırın (ilk çalıştırma, deneme ağırlığı yok). Makineyi sabit hıza getirin ve ilk titreşimi ölçmek için “Run #0 ”ı başlatın. Yazılım RPM, RMS değeri ve 1x titreşim bileşeninin fazını kaydeder. “Grafikler” sekmesi dalga formunu ve spektrumu gösterir.
- Deneme ağırlığını takın. Makineyi durdurun ve deneme ağırlığını bilinen bir yarıçapa takın. Deneme ağırlığı titreşim genliğini veya fazını önemli ölçüde değiştirmelidir. Yaygın bir kriter “30/30 kuralı ”dır: deneme ağırlığı genliği yaklaşık 30% (daha düşük veya daha yüksek) veya fazı yaklaşık 30° veya daha fazla değiştirmelidir. Daha sonra “Kaydedilmiş katsayı” modunu kullanmayı planlıyorsanız, deneme ağırlığını yansıtıcı işaretle aynı açıda kurun.
- #1'i çalıştırın (deneme ağırlığı yüklü). Makineyi yeniden başlatın, sabit hız için bekleyin ve “Run #1” işlemini gerçekleştirin. Yazılım düzeltici ağırlık parametrelerini hesaplar.
- Düzeltme ağırlığını takın. Makineyi durdurun, deneme ağırlığını çıkarın ve düzeltme ağırlığını takın. Montaj açısı, rotor dönüş yönündeki deneme ağırlığı konumundan itibaren sayılır. Düzeltme ağırlığını deneme ağırlığı ile aynı yarıçapta takın.
- RunTrim (balans kalitesini kontrol edin). Balanslama sonucunu doğrulamak için “RunTrim” gerçekleştirin. Kalan titreşim ve/veya kalan balanssızlık toleransı karşılıyorsa, balanslama tamamlanabilir. Karşılamıyorsa, yazılım ek bir düzeltici ağırlık hesaplar ve dengeleme ardışık yaklaşımlarla devam edebilir.

Sonuç görselleştirme: kutupsal grafik ve sabit konumlar
Balanset-1A, düzeltme ağırlığı kütlesini ve açısını kutupsal koordinat görünümünde görüntüleyebilir. “Sabit konum” seçilirse, program düzeltici ağırlığı otomatik olarak iki parçaya bölebilir ve her bir parçanın takılması gereken konum numaralarını gösterebilir.


Sınırlamalar
Statik dengelemenin temel sınırlaması, çift dengesizliğini tespit edememesi veya düzeltememesidir. Dinamik dengesizliği olan bir rotora statik dengeleme uygulamak, kuvvet bileşenini düzeltirken çift bileşenini göz ardı ederek veya şiddetlendirerek titreşimi bazen daha da kötüleştirebilir. Bu nedenle, çoğu endüstriyel makine için iki düzlemli dinamik dengeleme standart ve gerekli bir uygulamadır.