ماتریس ارزیابی ریسک چیست؟

ماتریس ارزیابی ریسک (RAM) ابزاری بصری است که شدت را در برابر احتمال وقوع رسم میکند تا سطح ریسک را تعیین کند. این ابزار به سازمانها کمک میکند خطرات را اولویتبندی کرده و منابع را مطابق با ISO 31000 و ISO 45001 برای کاهش ریسک تخصیص دهند. خود استانداردها ماتریس مشخصی را تجویز نمیکنند — هر سازمان معیارها و مقیاسهای ریسک خود را تعریف میکند.

نمره ریسک چگونه محاسبه میشود؟

امتیاز ریسک = شدت × احتمال. شدت از ۱ (ناچیز) تا ۵ (فاجعهبار) متغیر است. احتمال از ۱ (نادر) تا ۵ (تقریباً قطعی) متغیر است. امتیاز حاصل (۱ تا ۲۵) به سطوح ریسک مربوط میشود: کم، متوسط، زیاد یا بحرانی.

سطوح ریسک به چه معناست؟

کم (۱-۳): ریسک قابل قبول، فقط پایش. متوسط (۴-۶): قابل تحمل با کنترل، بررسی دورهای. زیاد (۸-۱۲): ریسک قابل توجهی که نیاز به برنامه کاهش و توجه مدیریت دارد. بحرانی (۱۵-۲۵): ریسک غیرقابل تحمل، نیاز به اقدام فوری، در صورت لزوم کار را متوقف کنید.

ایزو ۴۵۰۰۱ چیست؟

استاندارد ISO 45001 استاندارد بینالمللی برای سیستمهای مدیریت بهداشت و ایمنی شغلی است. این استاندارد سازمانها را ملزم میکند تا خطرات را شناسایی، ریسکها را ارزیابی و کنترلها را با استفاده از یک رویکرد سیستماتیک پیادهسازی کنند. ماتریس ریسک ابزاری رایج برای این فرآیند است.

تفاوت بین ایزو ۳۱۰۰۰ و ایزو ۴۵۰۰۱ چیست؟

استاندارد ISO 31000 دستورالعملهای کلی مدیریت ریسک را برای هر نوع ریسک (مالی، عملیاتی، استراتژیک) ارائه میدهد. استاندارد ISO 45001 به طور خاص به ریسکهای بهداشت و ایمنی شغلی میپردازد. هر دو از روشهای ارزیابی ریسک مشابهی از جمله ماتریس ریسک استفاده میکنند.

ابزار مهندسی رایگان

ماتریس ارزیابی ریسک

ماتریس ریسک 5×5 نمونه تعاملی که با اصول مدیریت ریسک ISO 45001 / ISO 31000 هماهنگ است — خود استانداردها یک ماتریس خاص را مشخص نمی‌کنند. شدت و احتمال را انتخاب کنید تا نمره ریسک را محاسبه کنید، سطوح ریسک رنگ‌آمیزی شده و اقدامات پیشنهادی را مشاهده کنید.

ISO 45001ISO 31000ماتریس ۵×۵

نتایج

سطح ریسک

—

امتیاز ریسک (S × L)

—

شدت × احتمال

—

اقدام توصیه شده

—

ماتریس ریسک تعاملی ۵×۵ - برای انتخاب هر سلول، روی آن کلیک کنید

ماتریس ریسک SVG

فرمول امتیاز ریسک

مقیاس شدت

رتبه‌بندی	سطح	توضیحات
1	ناچیز	بدون آسیب جانی، خسارت مالی ناچیز (کمتر از هزار یورو)
2	جزئی	آسیب ناشی از کمک‌های اولیه، خسارت مالی جزئی (۱ تا ۱۰ هزار یورو)
3	متوسط	درمان پزشکی، ضرر متوسط (۱۰ تا ۱۰۰ هزار یورو)
4	عمده	آسیب/ناتوانی جدی، خسارت عمده (۱۰۰ هزار تا ۱ میلیون یورو)
5	فاجعه‌بار	مرگ و میر/مرگ و میر چندگانه، خسارت فاجعه بار (بیش از ۱ میلیون یورو)

مقیاس احتمال

رتبه‌بندی	سطح	فرکانس
1	نادر	ممکن است در شرایط استثنایی رخ دهد (کمتر از ۱ مورد در هر ۱۰ سال)
2	بعید است	ممکن است رخ دهد اما مورد انتظار نیست (1 مورد در هر 5 تا 10 سال)
3	ممکن	ممکن است در برهه‌ای از زمان رخ دهد (1 مورد در هر 1 تا 5 سال)
4	محتمل	احتمالاً رخ خواهد داد (1+ در سال)
5	تقریباً قطعی	انتظار می‌رود در بیشتر شرایط رخ دهد (چندین بار در سال)

آستانه‌های سطح ریسک

امتیاز	سطح	اقدام
۱–۳	کم	قابل قبول. به صورت دوره‌ای پایش و بررسی شود.
۴–۶	متوسط	با کنترل‌ها قابل تحمل است. در صورت امکان، بررسی و بهبود یابد.
۸–۱۲	بالا	ریسک قابل‌توجه. برنامه کاهش ریسک لازم است. نیازمند توجه مدیریت.
۱۵–۲۵	بحرانی	غیرقابل تحمل. اقدام فوری. در صورت لزوم، کار را متوقف کنید.

توجه: ISO 45001 و ISO 31000 این ماتریس خاص 5×5، آستانه‌های امتیاز، بازه‌های مالی یا تعاریف فراوانی را تجویز نمی‌کنند — مقیاس‌های بالا یک نمونه رایج صنعتی هستند. هر سازمان باید معیارهای ریسک، مقیاس‌های پیامد و احتمال، و آستانه‌های تحمل‌پذیری متناسب با زمینه خود را تعریف کند.